Beste leden van de lvc4 en andere lezers,

Alweer bijna een jaar voorbij. De tijd gaat snel, zeker als gedurende zo’n jaar de gemoederen worden beziggehouden door allerlei nieuwe ideeën en ontwikkelingen. Dan heb je geen last van sleur en lijkt de tijd aanzienlijk sneller te verlopen. Afgelopen jaar heeft passend onderwijs veel aandacht van ons gevraagd en ook de komende jaren zal dit vermoedelijk nog tot de nodige hectiek leiden. Inmiddels zijn de veldraadplegingen achter de rug: meer dan 1000 leden (PO- en WEC-Raad), waarvan de helft uit het speciaal onderwijs, hebben hun mening gegeven over de voorgenomen plannen. De geluiden waren wisselend. Grote zorg bestaat er vooral over de budgettering van het SO, het wegvallen van de indicatie voor het SO en het risico dat met de overheveling van de AB-gelden de expertise in de loop van de komende jaren zal verdampen. De brief van de staatssecretaris geeft een richting aan, echter veel thema’s en begrippen vragen nog om nadere uitwerking, zoals het referentiekader, zorgzwaarte-indicering en handelingsgerichte diagnostiek. Het is nog onduidelijk hoe een en ander vorm zal krijgen en welke rol de samenwerkingsverbanden c.q. de regio’s daarbij spelen. Verder is het vanzelfsprekend van belang dat de heroverweging uiteindelijk wel leidt tot een gezamenlijke inspanning om het onderwijs aan leerlingen met een speciale onderwijsbehoefte te verbeteren. Daarbij zullen ook de aanbevelingen van de ECPO in het oog gehouden moeten worden. In de maand december vindt het eerste overleg plaats tussen de sectorraden en de vakbonden en ouders over het referentiekader. Voorlopig wachten we eerst even de slotbijeenkomst (26 januari) maar vooral ook het Algemeen Overleg in de kamer af (3 februari). We houden u op de hoogte.

Intussen wensen we u, mede namens het bestuur van de landelijke vereniging cluster4, fijne feestdagen en een gelukkig en actief 2010.

We verzoeken u deze nieuwsbrief te verspreiden onder uw medewerkers. Indien u de nieuwsbrief persoonlijk wilt ontvangen kunt u zich abonneren via onze website.

Uw vragen of reacties vernemen we graag via verenigingsbureau@lvc4.nl.

Corine van Helvoirt
Aleid Schipper
Geraldine Groot

Onderwerpen in deze nieuwsbrief

Belangrijke data
Terugblik Hét Congres
Ambassadeur ‘Samenwerken voor de jeugd’
ZIOS: zorg in en om de school
Ontwikkeling nieuw toezichtkader inspectie
Website ‘school aan zet’
SLOA-projecten 2009
Aanbod van APS voor onderwijs cluster 4
Vraag en Aanbod
Literatuur

Belangrijke data

26 januari 2010: Slotbijeenkomst Heroverweging passend onderwijs
27 januari 2010: Conferentie ‘Onderwijs en zorg’
2 februari 2010: Van Peuter tot Puber – Studiedag Seminarium voor Orthopedagogiek (HU)
20 februari 2010: Informatiemarkt in Amersfoort door de Knoop
10 maart 2010: Conferentie Oogst door de drie landelijke pedagogische centra
14 april 2010: derde landelijke congresdag voor (algemeen) directeuren lvc4
19 mei 2010: Miniconferentie over ‘kwaliteit’ en branchecode speciaal onderwijs
13 oktober 2010: Algemene Ledenvergadering lvc4
25 en 26 november 2010: Hét Congres

Voor de programma’s van deze bijeenkomsten en andere interessante dagen, zie de agenda op onze website: http://www.lvc4.nl/read/agenda

Terugblik Hét Congres

Hét Congres, het jaarlijkse ontmoetingspunt voor medewerkers uit het speciaal onderwijs en andere belangstellenden, werd op 26 en 27 november gehouden in congrescentrum Papendal te Arnhem. Gezien de belangstelling vorig jaar uit cluster 4 (560 deelnemers) en ook de vele enthousiaste reacties hadden we ons voorbereid op een nog groter aantal bezoekers, en een veertigtal interessante presentaties georganiseerd verspreid over vier rondes. Het bezoekersaantal lag op de donderdag echter aanzienlijk lager (350) en was daarmee teleurstellend voor zowel organisatie als presentatoren en standhouders. De vrijdag was wederom een druk bezochte dag (850 deelnemers) waarvan ook nog een deel (ongeveer 10%) afkomstig uit cluster4.

Ambassadeur ‘Samenwerken voor de jeugd’

Dolf van Veen is in oktober 2009 aangesteld als ambassadeur ‘samenwerken voor de jeugd’. Dit hebben de bewindspersonen van Jeugd en Gezin en OCW samen met de VNG besloten. De ambassadeur zet zich in om te bevorderen dat gemeenten sluitende afspraken maken met het onderwijs, provincies en hulpverlenende instanties.
Gemeenten hebben de taak om op verschillende onderwerpen hun regierol te vervullen: de centra voor Jeugd en Gezin, het digitaal dossier jeugdgezondheidszorg, zorg in en om de school en de zorg- en adviesteams, aanpak kindermishandeling en verwijsindex. Daar waar problemen of vragen zijn bij de totstandkoming van die afspraken, kan de ambassadeur helpen bij het maken van afspraken. De ambassadeur kan op verzoek van partijen worden ingeschakeld om als ‘smeerolie’ te dienen.
De ambassadeur is te bereiken via dolf.vanveen@samenwerkenvoordejeugd.nl.

Zios: zorg in en om de school

Om ervoor te zorgen dat jeugdigen met onderwijsoverstijgende problemen tijdige en passende zorg krijgen wordt de samenwerking tussen gemeente, school en hulpverlening voor zorg in en om de school wettelijk vastgelegd. Voor het (V)SO geldt de samenwerking evenzeer. Gezien de problematiek van de leerlingen binnen het SO is samenwerking met zorgpartners onontbeerlijk. Het inrichten van een multidisciplinair zorg-adviesteam is een goede vorm om deze samenwerking te stroomlijnen. Daarnaast bestaat er een wens vanuit het regulier onderwijs om het speciaal onderwijs een bijdrage te laten leveren aan de zorgstructuur van dat regulier onderwijs. Mede op verzoek van de WEC-Raad en de landelijke clusterverenigingen 3 en 4 heeft het ministerie het Nederlands Jeugdinstituut gevraagd binnen het programma van het Landelijk Steunpunt ZAT een aparte lijn te openen voor het speciaal onderwijs in de afzonderlijke onderwijssectoren; alle informatie en contactgegevens vindt u in de folder 'Bezorg uw school een superteam'.

Ontwikkeling nieuw toezichtkader inspectie

Het huidige toezichtkader van inspectie dateert uit 2005. Op dit moment wordt hard gewerkt aan een nieuw inspectiekader voor het (voortgezet) speciaal onderwijs. In dit nieuw toezichtkader staat opbrengstgericht werken centraal. Inspectie stelt het op prijs om hierover ook met scholen te reflecteren. Inmiddels hebben al drie bijeenkomsten plaatsgevonden over deze nieuwe ideeën. Directeuren en orthopedagogen van scholen uit alle clusters denken actief mee en stellen kritische vragen (zie ook Pittige Post september 2009). Op Hét Congres in Papendal heeft de inspectie de stand van zaken toegelicht. Uit die presentatie blijkt dat inspectie in het jaar 2010 alvast pilots wil uitvoeren om te kijken of het concept toezichtkader ook de verwachte opbrengsten genereert. De bedoeling is om het nieuwe toezichtkader in augustus 2011 in te voeren. De presentatie van inspectie kunt u vinden via de website van Hét Congres, bij het onderwerp opbrengstgericht werken.

Website ‘school aan zet’

Een groot aantal so en vso scholen doet nu mee met de taal-lees-rekenverbetertrajecten die door bureau PK!, in afstemming met de WEC-Raad, worden georganiseerd. Bij deze taal-lees-rekenverbetertrajecten staat opbrengstgericht werken centraal en wordt aandacht besteed aan effectieve instructie, het belang van extra leestijd voor zwakke lezers, klassenmanagement en het belang van onderwijskundig leiderschap. Voor deze verbetertrajecten worden ook zogenaamde kwaliteitskaarten ontwikkeld; zie www.schoolaanzet.nl. Op deze website kunt u meer goede voorbeelden vinden; deze zijn niet allemaal toepasbaar voor het so en vso onderwijs, maar soms meer en vaker dan u denkt.
In een onlangs gehouden bijeenkomst met de projectleider, enkele so/vso scholen en taal-leesexperts werd gewezen op de mogelijkheid van het ‘alternatief leerlingrapport’ van het CITO. Over dit model, dat ontwikkeld is voor het sbo-onderwijs, werd positief gesproken.

SLOA-projecten 2009

In 2009 heeft de PO-Raad zeggenschap gekregen over de besteding van een deel van de middelen bestemd voor onderzoeks- en ontwikkelactiviteiten in de sector primair onderwijs, de zogenoemde SLOA-middelen. De PO-Raad wil hiermee de onderzoeks- en ontwikkelfunctie in de sector versterken; fit geldt vanzelfsprekend ook voor het speciaal onderwijs. In afstemming met de PO-raad heeft de WEC-Raad een oproep aan de achterban gedaan om een onderzoeks- en ontwikkelproject in te dienen. Aan 7 projecten, zo meldt de PO-Raad, zijn middelen toegekend en daaronder is ook een aantal projecten vanuit het speciaal onderwijs.

Aanbod van APS voor onderwijs cluster4

In vervolg op eerdere overzichten van KPC-groep en CED-groep volgt hieronder een opsomming van het aanbod dat APS te bieden heeft aan scholen uit cluster 4 (zie ook www.aps.nl). Onder 'Lees meer' vindt u de uitwerking van alle onderwerpen.
Herontwerp en schoolontwikkelingstrajecten
Kwaliteitsslag voor kwetsbare scholen
Ingewikkeld gedrag
Nieuwe arrangementen
Leerlingmediation: doe mee
Samenwerken aan passend onderwijs
Publicaties van het APS
Andere producten

Vraag en Aanbod uit het veld

Inwerkprotocol nieuwe leerkrachten
De Xaveriusschool Sittard-Geleen wil een inwerkprotocol/informatiegids voor de begeleiding van startende leerkrachten opzetten, en is op zoek naar voorbeelden, tips of eventuele doorverwijzingen. Uw reactie kunt u mailen naar Wanda Gielen.

Good practice in de combinatie onderwijs/zorg/onderzoek
Stichting "Het Driespan" (REC-4 West-Brabant) gaat samen met de Hans Bergerkliniek te Oosterhout een nieuwe school bouwen, voor de klinische en poliklinische patiëntjes van de kliniek. Het idee is om het schoolgebouw mede geschikt te maken voor onderzoek naar de effecten van behandeling van epileptische klachten en cerebrale ontwikkelingsstoornissen. Een werkgroepje bestaande uit medewerkers van cluster-4 scholen en de Hans Bergerkliniek buigt zich op dit moment over het Programma van Eisen. Graag zouden zij gebruik maken van de ervaringen van collega-scholen. Heeft u ervaring met en ideeën over de combinatie onderwijs/zorg/onderzoek en bent u bereid “good practice” met hen te delen? Neem dan contact op met Hans Grootveld, beleidsadviseur Stichting "Het Driespan", tel. 076-5025989, hansgrootveld@stichtingdriespan.nl, of met Ton van Teeffelen, stafmedewerker Facilitair en Huisvesting, tel. 076-5025990, tonvanteeffelen@stichtingdriespan.nl.

Spiegel Jezelf Spel
Met het Spiegel jezelf spel wordt het zelfvertrouwen op een speelse manier vergroot. Het kan gebruikt worden in individuele begeleiding en in groepsverband. Het spel bevat 30 kaarten met positieve eigenschappen erop zoals; ijverig, sociaal en gevoelig. Er zijn meerdere manieren om het spel te gebruiken. Inmiddels wordt er onderzoek gedaan of het Spiegel jezelf spel het zelfvertrouwen van kinderen inderdaad kan vergroten en de eerste resultaten zijn veelbelovend. Het spel is geschikt vanaf 8 jaar. De reacties van kinderen zijn erg positief. Voor bestellen en alle informatie zie www.spiegeljezelfspel.nl.

Draaiboek sluitende aanpak met doorzettingsmacht
Er zijn veel actoren betrokken bij de ondersteuning van een jongere met een beperking in het transitieproces richting arbeid. Dit draaiboek beschrijft de manier waarop de sluitende aanpak voor deze doelgroep kan worden ontwikkeld in de samenwerking met de belangrijkste instellingen en instanties in de regio. Dit draaiboek en ondersteuningspakket is ontwikkeld als resultaat van een ronde langs de ROC’s in de verschillende provincies en een nadere analyse van de verzamelde gegevens uit diverse gesprekken met betrokkenen. Deelnemende partners zijn MBO-raad, REA-college Nederland en WEC-Raad. Dit draaiboek inclusief alle bijlagen en instrumenten is te verkrijgen via info@wecraad.nl.

Literatuur

De beroepsstandaard voor de intern begeleider; functieomschrijving, bekwaamheidseisen en ethische code. Wij kennen de intern begeleider in het primair onderwijs in Nederland in diverse verschijningsvormen; coördinerend, coachend, begeleidend. Hoewel het vaak moeilijk is uit te maken of het bij IB’ers om een taak of een functie gaat, worden ze gezien als de spil in de leerlingenzorg. In reactie op de vraag naar duidelijkheid rond de inhoud van de functie presenteert de Landelijke Beroepsgroep voor Intern Begeleiders (LBib) in dit boek een overzicht van eisen waaraan de beroepsuitoefening van intern begeleiders zou moeten voldoen. Deze standaard maakt het mogelijk voor de IB’er om binnen de schoolorganisatie in dialoog te gaan om afstemming te bereiken over de verdeling van de zorgtaken. 2009, ISBN 9789077671436, www.uitgeverijpica.nl.
Ik en mijn ADHD – wat ik leerde van fikkie stoken aan tafel, Blake E.S. Taylor
Autobiografie van een zeventienjarige jongen met ADHD, 2009, ISBN 9789077671429, zie www.uitgeverijpica.nl.
Uit de greep van OCD, Handboek voor jongeren en hun omgeving, Jo Derisley e.a.
In dit boek wordt een lans gebroken voor cognitieve gedragstherapie, als psychologische strategie voor behandeling van obsessies en dwangstoornissen, 2009, ISBN 9789077671382, www.uitgeverijpica.nl.

Printversie Pittige Post december 2009

PittigstePost_december_2009.pdf

Gebruik deze pdf ook om de nieuwsbrief door te sturen!

(Bij het doorsturen van de door u ontvangen email kan Pittige Post onleesbaar worden en kunnen derden uw nieuwsbriefinstellingen wijzigen)

Wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen? Klik hier

Deze nieuwsbrief is een uitgave van de Landelijke Vereniging Cluster 4.
Voor vragen en/ of opmerkingen kunt u contact opnemen met het verenigingsbureau: verenigingsbureau@lvc4.nl of 030 276 99 14